Viện Bảo tồn và Phát triển Văn hoá Truyền thống trong nhiều năm qua đã coi công tác dịch thuật là một trụ cột học thuật quan trọng, góp phần kết nối di sản tri thức Việt Nam với không gian nghiên cứu quốc tế. Với định hướng phát triển bền vững dựa trên nền tảng học thuật nghiêm cẩn, Viện tập trung dịch thuật các công trình về văn hoá, lịch sử, nhân học và khoa học xã hội, trong đó thế mạnh nổi bật là dịch thuật tiếng Pháp.
Tiếng Pháp giữ vị trí đặc biệt trong nghiên cứu Việt Nam học và khoa học xã hội – nhân văn, đồng thời là chìa khoá tiếp cận kho tư liệu đồ sộ về Việt Nam do các học giả Pháp và cộng đồng Pháp ngữ để lại. Trên cơ sở đó, Viện đã xây dựng một mạng lưới cộng tác viên dịch thuật tiếng Pháp hùng hậu, có trình độ chuyên môn cao, am hiểu cả ngôn ngữ nguồn lẫn bối cảnh văn hoá – học thuật của Việt Nam.
Đội ngũ dịch thuật tiếng Pháp của Viện quy tụ nhiều dịch giả giàu kinh nghiệm và uy tín, tiêu biểu như Nguyễn Thị Hiệp (Vietnamica), Nguyễn Thuỳ Chi và Phùng Thị Hồng Minh. Đây là những dịch giả đã tham gia nhiều dự án dịch thuật học thuật, quen thuộc với chuẩn mực dịch thuật trong lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn. Đặc biệt, các dịch giả này đã được Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam và Viện Pháp tại Việt Nam lựa chọn tham gia dự án “Tăng cường năng lực cho các dịch giả Việt Nam trong lĩnh vực Khoa học Xã hội và Nhân văn”, triển khai từ tháng 07/2025 đến tháng 05/2026, qua đó tiếp tục nâng cao năng lực chuyên môn và hội nhập với chuẩn mực dịch thuật quốc tế.
Song song với đội ngũ dịch giả ngôn ngữ, Viện có sự cộng tác chặt chẽ với các nhà nghiên cứu đầu ngành trong lĩnh vực Hán Nôm và văn hoá. Tiêu biểu là PGS.TS Nguyễn Tuấn Cường (Viện Hán Nôm) và TS Phạm Văn Ánh (Viện Văn học). Sự tham gia của các chuyên gia này bảo đảm độ chính xác về văn bản, thuật ngữ và bối cảnh lịch sử – văn hoá, đặc biệt đối với các công trình có liên quan đến tư liệu cổ, văn học trung đại và di sản tri thức truyền thống.
Những nỗ lực đó đã được cụ thể hoá qua nhiều xuất bản phẩm dịch thuật có giá trị học thuật cao. Tiêu biểu có thể kể đến Tri thức văn hoá cổ truyền Việt Nam của Maurice Durand – một công trình kinh điển về văn hoá Việt Nam; Tranh dân gian Việt Nam của Maurice Durand – tác phẩm chuyên sâu về mỹ thuật và văn hoá dân gian; và Hàm Nghi – Hoàng đế lưu vong, nghệ sĩ ở Alger của Amandine Dabat – một nghiên cứu liên ngành kết nối lịch sử, nghệ thuật và ký ức hậu thuộc địa trong không gian Pháp ngữ. Các bản dịch này không chỉ góp phần phổ biến tri thức học thuật Pháp ngữ tại Việt Nam mà còn mở rộng đối thoại nghiên cứu giữa Việt Nam và cộng đồng học thuật quốc tế.
Với đội ngũ dịch giả và chuyên gia vững mạnh, cùng định hướng học thuật rõ ràng, công tác dịch thuật của Viện Bảo tồn và Phát triển Văn hoá Truyền thống tiếp tục khẳng định vai trò là cầu nối quan trọng giữa di sản văn hoá Việt Nam và tri thức khoa học xã hội – nhân văn quốc tế, đặc biệt trong không gian Pháp ngữ.

