Công tác tư vấn dự án của Viện Bảo tồn và Phát triển Văn hoá truyền thống được định vị như một hoạt động chuyên môn trọng tâm, trong đó tri thức hàn lâm đóng vai trò nền tảng để dẫn dắt các thực hành bảo tồn và phát huy di sản trong bối cảnh phát triển đương đại. Trên cơ sở tiếp cận liên ngành và phương pháp nghiên cứu nghiêm ngặt, Viện hướng tới việc cung cấp các giải pháp tư vấn có chiều sâu khoa học, đồng thời tạo ra giá trị gia tăng rõ rệt cho các dự án văn hóa, du lịch và giáo dục.
Một minh chứng tiêu biểu cho năng lực tư vấn nghiên cứu của Viện là sự tham gia vào dự án “Hành trình di sản du lịch Hà Nội”, thuộc khuôn khổ FEF-R Patrimoine Project do Bộ Châu Âu và Ngoại giao Pháp tài trợ thông qua Viện Pháp tại Việt Nam, phối hợp cùng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – Đại học Quốc gia Hà Nội, Viện Viễn Đông Bác Cổ Pháp và Tổ chức Đại học Pháp ngữ. Trong dự án này, Viện đảm nhiệm vai trò tư vấn chuyên môn và thẩm định khoa học, với định hướng xuyên suốt là kể chuyện di sản bằng ngôn ngữ khoa học, chính xác và có khả năng chuyển tải ra công chúng quốc tế. Thông qua việc cung cấp tư liệu nghiên cứu chuyên sâu, giải mã văn bản Hán Nôm, văn bia cổ và phục dựng bản vẽ kiến trúc, đội ngũ chuyên gia của Viện đã góp phần hình thành các bộ hồ sơ kỹ thuật số hoàn chỉnh cho từng di tích, bảo đảm tính xác thực và hệ thống của thông tin.
Sự tham gia này không chỉ nâng cao chuẩn mực khoa học của dự án mà còn giúp di sản vượt khỏi trạng thái “tư liệu tĩnh” trong các công trình nghiên cứu. Bằng việc tích hợp công nghệ số, đặc biệt là hệ thống QR code và ứng dụng di động, các giá trị lịch sử – văn hóa được chuyển hóa thành trải nghiệm tương tác, qua đó định vị di sản như một “bảo tàng sống” gắn với đời sống đương đại. Chính chiều sâu tri thức mà Viện mang lại đã tạo nên sự nhất quán về nội dung và bản sắc văn hóa trong các sản phẩm truyền thông được giới thiệu ở tầm quốc tế.
Bên cạnh chức năng tư vấn học thuật, Viện còn được nhìn nhận như một “trạm kết nối” chiến lược trong hệ sinh thái bảo tồn di sản. Thông qua việc huy động sự tham gia của các nhà quản lý di tích, nghệ nhân và giới nghiên cứu trong và ngoài nước, Viện đã thúc đẩy các mối liên kết đa tầng, đặc biệt là cầu nối hiệu quả giữa các đối tác nghiên cứu Pháp – Việt và cộng đồng địa phương. Cách tiếp cận này cho phép các dự án di sản không chỉ đạt được tính khoa học mà còn bảo đảm tính khả thi và bền vững trong thực tiễn. Với “Hành trình du lịch Di sản Hà Nội”, Viện theo đuổi mô hình liên kết Bảo tồn – Giáo dục – Phát triển Du lịch, trong đó di sản được xem là nguồn lực văn hóa có khả năng nuôi dưỡng kinh tế xanh và củng cố bản sắc quốc gia.
Song song với tư vấn dự án, Viện triển khai các hoạt động đào tạo và tư vấn chuyên sâu nhằm chuẩn hóa năng lực truyền tải di sản. Các lớp học nâng cao về ngôn ngữ và di sản văn hóa Hán Nôm dành cho hướng dẫn viên du lịch di sản tổ chức năm 2025 là ví dụ điển hình, cho thấy cam kết của Viện trong việc chuyển giao tri thức học thuật vào thực hành nghề nghiệp. Bên cạnh đó, Viện còn tham gia soạn thảo văn bia, tư vấn phương pháp khắc chữ, bảo đảm sự thống nhất giữa nội dung lịch sử, hình thức thẩm mỹ và truyền thống văn hóa.
Trong lĩnh vực kết nối học thuật và tư vấn chính sách văn hóa, Viện đã đồng tổ chức tọa đàm “Di sản, tư liệu và du lịch di sản: Tiềm năng hợp tác và phát triển bền vững” tại Bảo tàng Quảng Ninh (tháng 8/2025) cùng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – Đại học Quốc gia Hà Nội. Trước đó, Hội thảo quốc tế “Tiếp cận đa ngành trong nghiên cứu lịch sử và quan hệ quốc tế thế kỷ XX–XXI: Từ góc nhìn của giới học giả Việt Nam và Pháp” (20/2/2024), với khoảng 100 đại biểu tham dự, đã khẳng định vai trò của Viện như một đối tác học thuật tin cậy trong các diễn đàn nghiên cứu liên ngành và quốc tế.
Đặc biệt, chuỗi tọa đàm ra mắt sách “Hàm Nghi – hoàng đế lưu vong, nghệ sỹ ở Alger” tổ chức tại Huế, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam và Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – Đại học Quốc gia Hà Nội trong tháng 11/2024, với quy mô từ 50 đến 200 người tham dự mỗi sự kiện, cho thấy năng lực tư vấn, điều phối và truyền thông học thuật hiệu quả của Viện. Thông qua các hoạt động này, tri thức lịch sử – văn hóa được lan tỏa tới cộng đồng chuyên môn và công chúng rộng rãi, đồng thời nâng cao vị thế của Viện trong mạng lưới các thiết chế văn hóa – học thuật trong nước.
Nhìn tổng thể, công tác tư vấn dự án của Viện Bảo tồn và Phát triển Văn hoá truyền thống không chỉ dừng lại ở việc cung cấp dịch vụ chuyên môn, mà còn hướng tới việc kiến tạo chuẩn mực khoa học và giá trị xã hội cho các dự án di sản. Với năng lực nghiên cứu sâu, khả năng kết nối rộng và tầm nhìn phát triển bền vững, Viện khẳng định vai trò là đối tác chiến lược, đáng tin cậy cho các chương trình bảo tồn và phát huy di sản văn hóa Việt Nam trong tiến trình hội nhập quốc tế.